<![CDATA[De zangvogel]]>https://dezangvogel.substack.comhttps://substackcdn.com/image/fetch/$s_!9Tgm!,w_256,c_limit,f_auto,q_auto:good,fl_progressive:steep/https%3A%2F%2Fsubstack-post-media.s3.amazonaws.com%2Fpublic%2Fimages%2Fbc28670c-175d-4d6a-b3cd-72d67b73bc7f_1280x1280.pngDe zangvogelhttps://dezangvogel.substack.comSubstackTue, 26 May 2026 11:49:26 GMT<![CDATA[De Iraniërs die ik online mis]]>https://dezangvogel.substack.com/p/de-iraniers-die-ik-online-mishttps://dezangvogel.substack.com/p/de-iraniers-die-ik-online-misWed, 06 May 2026 07:11:51 GMTAl bijna heel 2026 hebben Iraniërs geen normaal internettoegang. Dat begon al op 8 januari, de dag van de grote protesten, toen het regime het internet afsloot. Na een paar weken was er mondjesmaat wat verbinding mogelijk, maar sinds het begin van de oorlog op 28 februari is internet weer compleet geblokkeerd.

Kun je je een leven zonder internet voorstellen? Je kunt niet werken, niet even een route checken, niet je DuoLingo-app openen, niet even wat noodzakelijke spullen bestellen, geen podcasts downloaden, niet met je vrienden of familie appen, niet even doomscrollen.

Je kunt ook niet je ervaringen delen of je mening uiten omdat het regime niet wil dat de rest van de wereld weet hoe het eraan toegaat in het land. Nou zijn er mensen die met dure VPN’s af en toe online komen, maar in niets lijkt het op het internet van voor 2026.

Ik mis zo velen van hen online. Dan heb ik het niet over mijn familie of vrienden, maar de mensen die ik online volg. Ik mis hun filmpjes en verhalen op Instagram, ik mis hun stemmen, grappen, beelden en de commentsecties onder hun posts. Zoals vriendin schreef in een van haar posts: ‘The internet is a lonelier place without Iran.’

Dus vandaar dat ik vandaag een paar van dee Iraniërs die ik online volg uitlicht. Mensen die ik mis, mensen die mijn online leven verrijkten. Mensen met wie het hopelijk goed gaat.

Mahdi Mortazavi

Mahdi maakt hilarische video’s waarin hij stereotype Iraanse moeders en vaders nadoet. Hoewel mijn ouders al meer dan dertig jaar hier wonen herken ik ze toch regelmatig in zijn video’s - in hoe de vader altijd alle lichten uitdoet of hoe de moeder een bezorgde blik op haar kind werpt.

In deze video persifleert hij een vader die fruit heeft gekocht en daar maar niet over op kan houden (klik op de afbeelding om naar de video te gaan):

Sinds januari heeft Mahdi niets meer gepost. Zijn profielfoto is alleen wel zwart geworden en hij heeft zijn bio veranderd in: ‘Er is niets grappigs meer in deze wereld.’ Ik vrees dat hij vanwege de massamoorden veel leed heeft meegemaakt.

Yasaman

De energieke Yasaman reist door heel Iran en maakt vrolijke video’s over haar avonturen en de bezienswaardigheden in het land. Door haar heb ik een paar plekken leren kennen die ik anders nooit zou ontdekken, zoals havenstad Anzali aan de Kaspische Zee:

Goli Book

Goli geeft boekentips en citeert allemaal mooie zinnen uit verschillende werken. Door haar krijg ik zin om meer Perzisch te lezen.

In deze video haalt ze de schrijver Simin Daneshvar aan, die de klassieker Savushun (1969) schreef. Goli laat Daneshvar reageren op de gedachte dat je tolerant en flexibel moet zijn: ‘Ik ben zo tolerant geweest dat ik eraan gewend ben geraakt. Als je erg flexibel bent buigt iedereen je om.’

Abolfazl Joghatayi

De jonge Abolfazl gaat er graag op uit in de natuur en vertelt ons allemaal weetjes over dieren, zoals in deze video (die ook Engelse ondertiteling heeft) over het stekelvarken:

Mana Basiri

Mana houdt veel van kunst en deelt met veel enthousiasme haar kennis. Door haar heb ik allerlei kunstenaars ontdekt die ik anders nooit zou leren kennen, zoals de avant-gardistische schilder en videokunstenaar Farideh Lashai:

Ik heb geen idee wanneer deze mensen weer online zullen komen en of ze ooit weer dezelfde content willen of kunnen maken. Ik zou dat heel graag willen, dat we 2026 uit konden wissen en dat veel dingen weer als vanouds zouden zijn, maar er is te veel gebeurd de afgelopen maanden.

Links

  • In Trouw staan regelmatig interviews met mensen in Iran over hun ervaringen. Het laatste interview heb ik geschreven, over een jonge vrouw die onder andere vertelt hoe machteloos ze zich voelt door de besluiteloosheid van het staakt-het-vuren.

  • De Amerikaanse podcast This American Life heeft een mooie aflevering gemaakt waarin allerlei mensen in Iran aan het woord komen. Althans, hun voiceberichtjes zijn in het Engels ingesproken door Iraans-Amerikaanse acteurs om niemand in gevaar te brengen.

  • Wil je graag wat Iraanse kunstenaars steunen? Via deze site kun je kaarten kopen die door enkelen van hen ontworpen zijn en de opbrengsten gaan direct naar hen.

  • Aanstaande donderdag ben ik samen met twee andere kunstenaars te gast in De Brakke Grond tijdens Girls of the Iranian Diaspora, georganiseerd door Sachli Gholamalizad. Ik kan een paar vrijkaartjes weggeven, dus mocht je willen komen, laat het me graag weten!

  • Op 8 mei ben ik samen met Mojdeh Feili en Kaveh Akbar (die het mooie boek Martyr! schreef) te gast bij de Writer Series: Voices of Iran van Writers Unlimited.

Heb je gedachten over mijn nieuwsbrief, wil je iets delen of heb je een vraag? Mail me terug!

Abonneer nu

]]><![CDATA[Tussen vrijheid en schuld]]>https://dezangvogel.substack.com/p/tussen-vrijheid-en-schuldhttps://dezangvogel.substack.com/p/tussen-vrijheid-en-schuldThu, 16 Apr 2026 17:06:34 GMTAfgelopen week voelde soms normaal en dat was eigenlijk juist beangstigend. Sinds het begin van het jaar was niets meer als vanouds, want 2026 kent vooral ellende: in januari vermoordde het Iraanse regime tienduizenden demonstranten en eind februari startten Amerika en Israël een oorlog in het land. Iraniërs leefden afgelopen maanden voortdurend in een nog ergere hel dan die waar ze zich tot nu toe in bevonden.

Maar plots was daar een wapenstilstand. Plots was er voor mensen in Iran wat meer rust, wat tijd om adem te halen en om bij te slapen. Ik gun het ze zo erg, merkte ik. Ik wens ze zo sterk toe dat ze zich geen zorgen hoeven maken over sterven in de ruïnes van hun huis, over wat ze moeten doen als de infrastructuur kapot wordt gebombardeerd of hoe ze zich moeten voorbereiden op een intensere, langdurigere oorlog.

Maar gun ik mezelf rust? Gun ik het mezelf om adem te halen en om te verwerken wat er afgelopen maanden allemaal gebeurd is?

Het antwoord daarop is complex. Ten eerste heb ik zelf niets meegemaakt, ik heb alleen meegeleefd, dus in hoeverre heb ik rust nodig? Bovendien voel ik nu juist onrust, omdat het de afgelopen week vooral is gegaan over de onderhandelingen tussen de VS en Iran en nauwelijks over de mensen in het land. Omdat ik het ergens als mijn taak zie dat Iraniërs meer gehoord worden, zou ik me vooral daarmee bezig moeten houden.

Maar toch is er sinds de wapenstilstand meer kalmte in mijn dagen gekomen. Ik heb afgelopen week veel minder op mijn telefoon gezeten om constant het nieuws te checken en ik heb veel ander werk dat was blijven liggen kunnen afronden. Ergens voelt het naar dat ik prioriteit geef aan al die dingen en niet aan het voortdurend vertellen van verhalen van Iraniërs.

Dit soort gevoelens zijn me niet onbekend - ik schrijf erover in mijn boek. Maar naarmate de tijd vordert, er steeds meer verschrikkingen plaatsvinden en ik er in bijvoorbeeld interviews meer over praat, merk ik dat deze gevoelens zich ook ontwikkelen.

Deze nieuwsbrief zal daar onder andere over gaan, maar ik zal zeker ook nieuws, artikelen, kunst en verhalen uit Iran delen.

Te beginnen bij het programma Tussen vrijheid en schuld in De Nieuwe Liefde komende zondag, waar het onder andere over mijn boek zal gaan. Ik heb een nieuwe tekst geschreven die ik zal voordragen, en ik ben vereerd dat een paar andere artiesten het podium met mij willen delen: schrijvers Amir Vahidi en Lelie Danesh, muzikanten Sanam Tahmasebi en Antek Cholewiński en psycholoog Lisanne Belt. De moderatie ligt in handen van de fantastische Mojdeh Feili.

Illustratie bij het programma ‘Tussen vrijheid en schuld’, gemaakt door Sara Emami.

Ik hoop dat dit samenzijn wat troost, zachtheid, rust of juist strijdvaardigheid brengt. Dus wees welkom! Kaartjes zijn te koop via de site van De Nieuwe Liefde.

Tips

  • Voor Trouw interview ik ongeveer elke twee weken een vrouw in Iran over haar leven en ervaringen. Een paar dagen geleden verscheen het meest recente interview met een jonge vrouw die beschrijft hoe zij de bombardementen ervoer en hoe moeilijk het door de internetblokkade is zonder werk te zitten.

  • De Volkskrant maakte onlangs een mooi artikel over hoe Iraniërs de oorlog beleefden.

  • En NRC over hoe Iraniërs de wapenstilstand beleven.

  • Komende tijd zijn in LantarenVenster in Rotterdam een aantal films over Iran te zien, soms met inleidingen of nagesprekken. Klik hier voor het hele programma.

  • Lelie Danesh, die ook zal voordragen tijdens het programma aanstaande zondag, is naast schrijven ook bezig met haar eerste film. Om haar talent verder te ontwikkelen en die film te kunnen realiseren heeft ze een crowdfunding opgezet!

  • Een paar weken geleden schreef ik voor OneWorld een essay naar aanleiding van mijn boek waarin ik survivor’s guilt, een van de thema’s uit De zangvogel, uitwerk.

Evenementen

Er komen nog een paar andere evenementen aan over mijn boek, mocht je het interessant vinden mij te horen spreken.

  • 1 mei ben ik te gast bij Plein Publiek in De Balie.

  • 7 mei vindt in De Brakke Grond Girls of the Iranian Diaspora plaats, met verschillende kunstenaars die wortels hebben in Iran, georganiseerd door Sachli Gholamalizad.

  • Op 8 mei ben ik samen met Mojdeh Feili en Kaveh Akbar (die het mooie boek Martyr! schreef) te gast bij de Writer Series: Voices of Iran van Writers Unlimited.

  • Op 17 mei om 15 uur zal Misha Melita me interviewen in de boekhandel bij mij in de wijk: De Nieuwe Boekhandel.

Writer Series: Voices of Iran op 8 mei.

Heb je gedachten over mijn nieuwsbrief, wil je iets delen of heb je een vraag? Mail me terug!

Abonneer nu

]]><![CDATA[Binnenkort beschikbaar]]>https://dezangvogel.substack.com/p/coming-soonhttps://dezangvogel.substack.com/p/coming-soonSat, 14 Feb 2026 09:35:22 GMTDit is De zangvogel.

Abonneer nu

]]>